W numerze:

Dr Maciej Meder
Managing Director Poland zeb.rolfes.schierenbeck.associates sp. z o.o.
MIFID II – szykują się duże zmiany w sprzedaży produktów inwestycyjnych

Po wprowadzeniu w 2007 r. dyrektywy MIFID (Markets in Financial Instruments Directive) Komisja Europejska pracuje nad jej istotną nowelizacją (tzw. MIFID II), która będzie obowiązywać od początku 2017 r. Sam tekst dyrektywy został już uchwalony w lipcu 2014 r,, a obecnie trwają prace nad technicznymi standardami doprecyzowującymi zapisy Dyrektywy.

Z perspektywy ochrony inwestora MIFID II wprowadza kluczowe zmiany w obszarach doradztwa inwestycyjnego, tzw. zachęt dla dystrybutorów, informacji udzielanych klientom i całego procesu sprzedażowego, mających szereg implikacji zarówno dla zarządzających aktywami, banków oraz pozostałych dystrybutorów.

Kluczową kwestią w MIFID II jest wprowadzanie dwóch modeli doradczych dla dystrybutorów produktów inwestycyjnych: niezależnego (ang. independent advice) oraz zależnego doradztwa (ang. non-independent advice).

Wybór modelu niezależnego wiąże się przede wszystkim z zakazem pobierania świadczeń pieniężnych od dostawców produktów inwestycyjnych (tzw. zachęt). Oznacza to, że dystrybutor zamiast płatności pośredniej od zarządzającego aktywami będzie musiał pobierać opłaty bezpośrednio od klientów (jako wynagrodzenie za doradztwo). Dodatkowo w modelu niezależnym doradztwo powinno być zapewnione przy wykorzystaniu szerokiego zakresu wstępnie ocenionych instrumentów finansowych oferowanych na rynku (czyli nie wystarczy oferowanie produktów tylko własnego TFI).

W przeciwieństwie do modelu niezależnego, model zależny dopuszcza pobieranie zachęt od dostawców produktów inwestycyjnych, ale pod warunkiem spełnienia określonych wymogów. Po pierwsze, pobieranie zachęt możliwe będzie jedynie w przypadku dostarczenia klientowi dodatkowych usług o wartości proporcjonalnej do wysokości otrzymywanych zachęt. Jeżeli zachęty mają charakter ciągły (jak jest to w przypadku płatności dla dystrybutora jako części opłaty za zarządzanie, ang. management fee), usługi dodatkowe dla klienta również powinny mieć charakter ciągły, np. okresowe monitorowanie portfela klienta. Po drugie klient musi być szczegółowo poinformowany o wysokości pobieranych zachęt zarówno w momencie sprzedaży produktu inwestycyjnego, jak również rocznie, w formie szczegółowego raportu pokazującego wysokość opłat.

Ponadto, MIFID II wprowadza szereg szczegółowych wytycznych w zakresie m.in.:

  • Informacji przekazywanej klientowi, np. w jakim modelu doradczym dystrybutor świadczy usługi, o wysokości pobieranych zachęt, szczegółowego rozbicia kosztów, które ponosi klient, itp.
  • Dokumentacji spotkania z klientem: doradca będzie zobowiązany do przygotowania dokumentacji spotkania z klientem, obejmującej m.in. cel spotkania, profil inwestycyjny klienta, zakres analizowanych informacji, przygotowaną rekomendację oraz informację o opłatach
  • Dodatkowych wymagań wobec oceny odpowiedniości i adekwatności
  • Obowiązku określenia zarówno przez dostawcę, jak i dystrybutora grupy docelowej dla produktu inwestycyjnego (w celu ograniczenia ryzyka, tzw. missellingu)
  • Kwalifikacji i umiejętności doradców klienta

 

Zdaniem firmy konsultingowej zeb, MIFID II oznacza ogromne wyzwanie dla banków, biur maklerskich oraz firm zarządzających aktywami. Konieczne będą istotne zmiany w procesach doradczych, szkoleniu doradców, systemach informatycznych, procesach zarządzania produktami oraz wyboru dostawców produktów. Dla klientów MIFID II to zwiększona ochrona i dużo większa przejrzystość co do oferowanych produktów, ich profilu ryzyka a przede wszystkim pobieranych opłat. W dłuższej perspektywie należy spodziewać się niższych opłat dla klientów i wyższego poziomu ich obsługi.

Maciej Meder, Dyrektor Zarządzający, zeb

Jędrzej Zając, Konsultant, zeb