W numerze:

Mariola Szymańska-Koszczyc
Prezes Zarządu Fundacji EFPA Polska
ESMA publikuje „Projekt wytycznych dla oceny wiedzy i kompetencji” dla doradców finansowych, zgodnie z MIFID II"

ESMA, Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych  opublikował właśnie  dokument konsultacyjny „Projekt wytycznych dla oceny wiedzy i kompetencji” (ang. „Consultation Paper, Draft guidelines for the assessment of knowledge and competence”, ESMA, 23 kwietnia 2015). Skierowany jest przede wszystkim do właściwych organów regulacyjnych i nadzorczych oraz firm, które podlegać będą nowemu reżimowi MIFID II, w szczególności do firm inwestycyjnych i kredytowych, wykonujących usługi inwestycyjne. Do zapoznania się z tym dokumentem zapraszani są również pracownicy firm inwestycyjnych oraz stowarzyszenia branżowe, inwestorzy oraz grupy konsumenckie. Jako główny cel wytycznych wskazuje się wdrożenie lepszych rozwiązań dla podniesienia jakości usług dla klientów i zapewnienia bezpieczeństwa inwestorów. Podkreśla się, że wytyczne będą miały potencjalny wpływ na każdego, kto ma styczność z instrumentami finansowymi i powinny przyczynić się do powstania silnego, efektywnego i jednolitego poziomu regulacji i nadzoru w krajach członkowskich UE. Warto zauważyć, że przywołuje się w tym kontekście istniejące już  w tym obszarze regulacje w takich krajach, jak: Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Irlandia, Malta, Niemcy, Portugalia, Rumunia, Słowenia, Szwecja, Wielka Brytania i Włochy. 

Wytyczne opisują wymagania w zakresie wiedzy i kompetencji dla pracowników w firmach, podlegających reżimowi MIFID II, którzy świadczą usługi doradztwa inwestycyjnego lub przekazują informacje na temat instrumentów finansowych, usług finansowych i usług dodatkowych w imieniu firm inwestycyjnych. Najważniejsze wymagania obejmują:

  • rozumienie produktów finansowych, ich konsekwencji podatkowych, pełnych kosztów związanych z produktem inwestycyjnym oraz usługami inwestycyjnymi i dodatkowymi, z uwzględnieniem ich złożoności i powiązanego ryzyka;
  • rozumienie, jak działają rynki finansowe i jak wpływają na wyceny produktów inwestycyjnych;
  • rozumienie podstawowych wielkości i wskaźników gospodarczych oraz wydarzeń krajowych, regionalnych i globalnych i ich wpływu na rynki i wyceny produktów finansowych;
  • umiejętność oceny danych i informacji zawartych prospektach emisyjnych, sprawozdaniach finansowych i innych danych finansowych;
  • rozumienie struktur i rozwiązań rynkowych dla produktów inwestycyjnych, miejsc, w których można zawierać transakcje na tych produktach, w tym istnieniu rynku wtórnego dla tych produktów;
  • rozumienie podstawowych zasad wyceny produktów finansowych.

 Zakres i poziom wymaganej wiedzy i kompetencji jest wyższy dla osób, świadczących usługi doradztwa inwestycyjnego. Przede wszystkim, rozumienie i umiejętności muszą być dopasowane do potrzeb oferowania lub rekomendowania produktów inwestycyjnych. Dotyczy do m.in. oceny odpowiedniości danego produktu dla konkretnego klienta oraz potrzeby okresowego przeglądu i modyfikacji rekomendacji dla klienta ze względu na zmianę warunków wyjściowych. Pracownicy, świadczący usługi doradztwa mają też rozumieć podstawy teorii budowy portfela inwestycyjnego i potrafić wytłumaczyć klientowi konsekwencje dywersyfikacji w ramach dostępnych alternatyw inwestycyjnych. 

Co bardzo istotne, wytyczne wymagają również regularnej oceny, utrzymywania i aktualizacji wiedzy i kompetencji. Firmy mają zapewnić, że zdobyta wiedza i kompetencje pracowników są co najmniej raz do roku poddawane przeglądowi i w ślad za tym aktualizowane i  utrzymywane poprzez aktywności  rozwojowe i szkoleniowe.  Bardzo ważnym rozwiązaniem jest stwierdzenie, że posiadanie odpowiedniej wiedzy i kompetencji zgodnych z MIFID II oznacza zdobycie odpowiedniej kwalifikacji (tzn. certyfikatu zawodowego). To kwalifikacja wraz z doświadczeniem jest właściwym wypełnieniem artykułu 24 i 25 MIFID II

Wytyczne zobowiązują właściwe władze krajowe do włączenia rekomendowanych rozwiązań do praktyki nadzorczej, w tym m.in. do publikacji listy kwalifikacji, spełniających wymagania opisane w wytycznych lub kryteriów, którym należy sprostać, aby zdobyć odpowiednią kwalifikację. Wymaganiom kwalifikacyjnym mają towarzyszyć wymogi w zakresie doświadczenia zawodowego. Dopuszcza się, aby w wyjątkowych przypadkach, władze krajowe mogły uznać, że spełniony jest wymóg kompetencyjny MIFID II w stosunku do pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w firmie przez okres co najmniej 5 lat, świadczących niezmiennie tę samą usługę i których wiedza i kompetencje zostały sprawdzone i udokumentowane.

Wytyczne są ważnym dokumentem dla rynku doradztwa finansowego w Polsce, ważne dla certyfikowanych doradców finansowych EFPA i ważne dla EFPA Polska. Ostateczna wersja wytycznych zacznie obowiązywać od 3 stycznia 2017 roku. Termin przedkładania opinii do projektu dla zainteresowanych podmiotów  wyznaczono na 10 lipca br. EFPA weźmie udział w tych konsultacjach.